Leasing bywa atrakcyjną alternatywą dla kredytu, głównie ze względu na uproszczone formalności, elastyczne warunki finansowania oraz określone korzyści podatkowe. Aby jednak rozwiązanie to było rzeczywiście opłacalne, konieczne jest świadome dobranie rodzaju leasingu oraz zrozumienie jego skutków księgowych i podatkowych.
Na rynku funkcjonuje kilka form leasingu, które różnią się konstrukcją umowy oraz konsekwencjami podatkowymi i księgowymi. Najczęściej spotykane są leasing operacyjny, leasing finansowy oraz leasing zwrotny.
Leasing operacyjny
Leasing operacyjny jest najczęściej wybieraną formą finansowania przez przedsiębiorców. W trakcie trwania umowy przedmiot leasingu pozostaje własnością leasingodawcy, natomiast leasingobiorca korzysta z niego w zamian za comiesięczne raty. Leasing operacyjny jest uznawany za rozwiązanie stosunkowo proste pod względem ewidencji księgowej, ponieważ nie wymaga prowadzenia amortyzacji po stronie użytkownika.
Aby umowa mogła być uznana za leasing operacyjny w rozumieniu przepisów podatkowych, musi spełniać określone warunki, w tym między innymi:
- czas trwania umowy powinien wynosić co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji danego środka trwałego (lub minimum 5 lat w przypadku nieruchomości),
- suma opłat leasingowych netto powinna odpowiadać co najmniej wartości początkowej przedmiotu leasingu.
W leasingu operacyjnym przedmiot umowy nie jest ujmowany w ewidencji podatkowej środków trwałych leasingobiorcy. To leasingodawca dokonuje odpisów amortyzacyjnych. Leasingobiorca natomiast może zaliczać do kosztów uzyskania przychodów raty leasingowe, o ile spełnione są warunki ustawowe.
Leasing finansowy
Leasing finansowy różni się od operacyjnego przede wszystkim skutkami podatkowymi i księgowymi. W tej formie leasingu przedmiot umowy ujmowany jest w ewidencji środków trwałych leasingobiorcy, który dokonuje odpisów amortyzacyjnych, mimo że formalnym właścicielem przedmiotu może pozostawać leasingodawca.
Do kosztów uzyskania przychodów leasingobiorca zalicza:
- odpisy amortyzacyjne,
- część odsetkową rat leasingowych.
Część kapitałowa raty leasingowej nie stanowi kosztu podatkowego, ponieważ odzwierciedla spłatę wartości środka trwałego. Leasing finansowy wiąże się z bardziej rozbudowaną ewidencją księgową, jednak umożliwia szybsze przejęcie przedmiotu leasingu do majątku firmy.
Warto również pamiętać, że na gruncie podatku VAT leasing finansowy bywa traktowany jak dostawa towarów (gdy z umowy wynika obowiązek/przewidywane przeniesienie własności po zapłacie ostatniej raty), podczas gdy leasing operacyjny jest zazwyczaj uznawany za usługę. Ma to istotne znaczenie dla momentu rozliczenia VAT.
Leasing zwrotny
Leasing zwrotny polega na sprzedaży posiadanego środka trwałego firmie leasingowej, a następnie jego dalszym użytkowaniu na podstawie umowy leasingu. Rozwiązanie to bywa wykorzystywane w celu poprawy płynności finansowej przedsiębiorstwa i uwolnienia środków zamrożonych w majątku trwałym.
Należy jednak pamiętać, że leasing zwrotny obejmuje dwie odrębne czynności: sprzedaż środka trwałego oraz jego leasing. Może to rodzić istotne skutki podatkowe, zarówno w podatku dochodowym, jak i w VAT, dlatego każdorazowo wymaga indywidualnej analizy.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze leasingu?
Decyzja o wyborze leasingu powinna być poprzedzona dokładną analizą potrzeb oraz możliwości finansowych przedsiębiorstwa. Szczególne znaczenie mają:
- Plan wykupu – już na etapie zawierania umowy warto określić, czy przedsiębiorca planuje wykup przedmiotu leasingu oraz na jakich warunkach. Wysokość wykupu może istotnie wpłynąć na całkowity koszt finansowania i dalsze rozliczenia podatkowe.
- Okres użytkowania – czas trwania umowy leasingowej powinien odpowiadać rzeczywistemu okresowi użytkowania danego środka trwałego. Zbyt krótki lub zbyt długi okres leasingu może obniżyć opłacalność całej transakcji.
- Rodzaj środka trwałego – nie każdy przedmiot leasingu podlega identycznym zasadom rozliczeń. Samochody osobowe, maszyny produkcyjne czy sprzęt IT mogą wiązać się z dodatkowymi ograniczeniami formalnymi i podatkowymi.
Przemyśl, zanim weźmiesz leasing
Nieprzemyślany wybór formy leasingu może negatywnie wpłynąć na wynik finansowy firmy, jej rentowność oraz obciążenia podatkowe. Każdy rodzaj leasingu wiąże się z innymi konsekwencjami podatkowymi i księgowymi. Dlatego przed podjęciem decyzji warto je dokładnie przeanalizować.