Ustawa o fundacji rodzinnej, której zapisy weszły w życie 22 maja 2023, reguluje m. in. kwestie kumulowania i ochrony majątku, a także reinwestowania kapitału. Jakie są reguły zarządzania fundacją rodzinną? W jakim zakresie umożliwia ona prowadzenie działalności?
Jak uregulowane zostały kwestie podatkowe? Tego dowiesz się z lektury naszego artykułu.
Rodzinne przedsiębiorstwa, które chcą zapewnić sobie bezpieczeństwo w międzypokoleniowym zarządzaniu majątkiem, mogą zdecydować się na przekazanie firmy i majątku rodzinnego fundacji rodzinnej – podmiotowi posiadającemu osobowość prawną, którego zadaniem będzie gromadzenie mienia, zarządzanie nim w interesie beneficjentów oraz spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów.
Słowniczek pojęć kluczowych
Fundator – osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych. Fundator ma swobodę (w granicach prawa) w określaniu zasad zarządzania fundacją rodzinną, a także jej funkcjonowania. Do obowiązków fundatora należy ustalenie statutu fundacji. Co istotne fundatorem nie musi być członek rodziny, a dowolnie wybrana osoba fizyczna posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych.
Beneficjent – beneficjentem fundacji rodzinnej może być osoba fizyczna, a także organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku publicznego. Beneficjentem może zostać także sam fundator.
Założenie fundacji
Ustawa o fundacji rodzinnej zaczęła obowiązywać 22 maja 2023 r. Daje ona prawne narzędzia firmom rodzinnym, które pozwalają na zaplanowanie sukcesji majątku firmy. Dotąd przedsiębiorcy musieli decydować się na przekształcenie działalności gospodarczej w spółkę prawa kapitałowego i zawierać właściwie skonstruowane umowy spółek.
Co do zasady, fundacja ma być działalnością pasywną, z wyjątkiem rodzinnych gospodarstw rolnych – te zgodnie z zapisami ustawy mogą być aktywnym uczestnikiem obrotu gospodarczego. Fundacja rodzinna, podobnie jak pozostałe osoby prawne, działa przez zarząd i w przypadku, gdy w fundacji ustanowionych zostanie więcej niż 25 beneficjentów, musi podlegać wewnętrznemu nadzorowi rady nadzorczej.
Założenie fundacji rodzinnej wymaga złożenia przez fundatora oświadczenia o jej ustanowieniu przed notariuszem w akcie założycielskim albo w testamencie, sporządzenia statutu, przekazania majątku na fundusz założycielski, ustanowienia organów fundacji rodzinnej oraz wpisania jej do prowadzonego przez sąd rejestru fundacji rodzinnych. Ustawodawca narzucił założycielowi fundacji szereg obowiązków m. in. konieczność przeprowadzania minimum co cztery lata audytów fundacji.
Korzyści
Ustawa o fundacji rodzinnej w założeniu ma przyczynić się do poprawy stabilności finansowej firm rodzinnych. Umożliwia m.in. wycofanie się fundatora z aktywnego prowadzenia biznesu, bez utraty dochodów, przy jednoczesnym zabezpieczeniu finansowym członków rodziny. Zapisy ustawy sprzyjają oddzieleniu spraw biznesowych i rodzinnych, umożliwiają utrzymanie majątku w jednych rękach lub planowanie jego sukcesji oraz ochronę przez pokolenia.
Rozwiązania podatkowe
Zasady opodatkowania fundacji rodzinnej i beneficjentów uwzględniają związki rodzinne z fundatorem i są neutralne podatkowo. Wprowadzone ulgi to: brak opodatkowania CIT założenia fundacji (wniesienia funduszu założycielskiego) oraz przekazania majątku w tzw. grupie zero w stosunku do fundatora. W pozostałych przypadkach fundacja rodzinna płaci 15% CIT, przy czym jeśli jej działalność wykroczy poza zakres określony w ustawie (art.5 pkt 1 Ustawy o fundacji rodzinnej), będzie opodatkowana już nie 15%, a 25% podatkiem CIT – to rozwiązanie chroniące polski system przed nadużyciami.
Masz dodatkowe pytania? Prowadzisz rodzinne przedsiębiorstwo i zastanawiasz się nad utworzeniem fundacji rodzinnej? Zapraszamy na konsultacje. Specjaliści Kancelarii ANNA opracują dla Twojego indywidualnego przypadku analizę korzyści i ryzyk związanych z założeniem fundacji rodzinnej.
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej - <link isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp _blank>Dz.U. 2023 poz. 326</link>